Sınav Kaygısı Öğrencilerin Performansını Nasıl Etkiliyor?
Çocuk ve Ergen Psikiyatri Uzmanı Dr. Fatma Belger, LGS ve YKS gibi kritik sınavlar öncesinde artan sınav kaygısına dikkat çekerek hem öğrencilere hem de ailelere önemli önerilerde bulundu.
Dr. Belger, sınav kaygısının günümüz eğitim sisteminde oldukça yaygın bir sorun haline geldiğini belirterek, “Kaygı aslında belli bir düzeye kadar öğrenciyi motive eden doğal bir duygudur. Ancak bu düzey kontrol edilemez hale geldiğinde öğrencinin performansını ciddi şekilde düşürebilir” dedi.
“Kaygı sınavdan çok yüklenen anlamla ilgili”
Sınav kaygısının yalnızca sınav anıyla sınırlı olmadığını vurgulayan Belger, öğrencilerin sınav öncesinde, sırasında ve sonrasında yoğun endişe yaşayabildiğini ifade etti. “Kaygının temelinde çoğu zaman sınavın kendisi değil, sınava yüklenen anlam vardır. ‘Başarısız olursam ne olur?’ düşüncesi kaygıyı besleyen en önemli unsurlardan biridir” diye konuştu.
Fiziksel ve duygusal belirtiler göz ardı edilmemeli
Sınav kaygısının hem bedensel hem de psikolojik etkiler oluşturduğunu belirten Belger, şu uyarılarda bulundu:
“Kalp çarpıntısı, nefes darlığı, kas gerginliği, mide bulantısı gibi fiziksel belirtiler; sinirlilik, panik ve üzüntü gibi duygusal tepkilerle birlikte görülebilir. Aynı zamanda öğrencilerde odaklanma sorunu yaşanır, bu da bildikleri bilgiyi sınavda kullanamamalarına yol açabilir.”
Bu durumun uzun vadede ders çalışmaktan kaçınma ve akademik başarıda düşüşe neden olabileceğini de ekledi.
Kaygının nedenleri: Mükemmeliyetçilik ve gerçekçi olmayan beklentiler
Dr. Belger’e göre sınav kaygısının altında yatan pek çok neden bulunuyor. Bunlar arasında başarısızlık korkusu, özgüven eksikliği, geçmiş olumsuz deneyimler ve yeterince hazırlanmamış olma yer alıyor. Özellikle mükemmeliyetçi yaklaşımın ve ailelerin yüksek beklentilerinin kaygıyı artırdığına dikkat çekti.
Ailelere önemli görevler düşüyor
Ailelerin bu süreçte çocuklarına yaklaşımının kritik olduğunu vurgulayan Belger, “Kıyaslayıcı ve baskıcı tutumlar kaygıyı artırır. Bunun yerine destekleyici, anlayışlı ve güven veren bir yaklaşım benimsenmelidir. Çocuğun çabası takdir edilmeli, sadece sonuç odaklı olunmamalıdır” dedi.
Sınav kaygısıyla baş etmenin mümkün olduğunu belirten Belger, öğrencilere şu önerilerde bulundu:
* Düzenli ve planlı ders çalışma alışkanlığı geliştirmek
* Gerçekçi hedefler belirlemek
* Uyku ve beslenme düzenine dikkat etmek
* Nefes egzersizleri ve gevşeme teknikleri uygulamak
* Olumsuz düşünceleri fark ederek yeniden yapılandırmak
Ayrıca gerektiğinde bir uzmandan destek alınmasının önemine değinen Belger, “Kaygı ya da dikkat sorunlarında ilaç kullanımı gerekiyorsa buna yalnızca bir hekim karar vermelidir” ifadelerini kullandı.
“Doğru destekle süreç sağlıklı yönetilebilir”
Son olarak sınav sürecinin doğru yaklaşımla daha sağlıklı geçirilebileceğini belirten Dr. Belger, “Destekleyici bir aile ortamı, doğru çalışma yöntemleri ve gerektiğinde profesyonel yardım ile öğrenciler bu süreci başarıyla yönetebilir” dedi.
